oneill then now

"Για μένα η Forest θα είναι πάντα η ομάδα μου, όπως και για τα υπόλοιπα παιδιά εκείνης της εποχής. Το μόνο που μπορώ να της ευχηθώ είναι καλή τύχη. Έζησα υπέροχες στιγμές εκεί ως παίκτης, αλλά η ζωή περνάει. Είμαι βέβαιος ότι η ευκαιρία να την υπηρετήσω από τη θέση του μάνατζερ έχει παρέλθει πλέον ανεπιστρεπτί". Αυτά έλεγε ο Martin O'Neill σε μια συνέντευξή του στη Nottingham Post το 2013, με αρκετή δόση πικρίας. Ποτέ μη λες ποτέ, Martin. Η Forest δεν σε ξέχασε και σε καλωσορίζει πίσω στο σπίτι σου. Με τις ευχές όλων μας να πεύχεις εκεί που οι άλλοι άφησαν έργα ανολοκλήρωτα...

Στα 66 πατημένα πια, ο Βορειοϊρλανδός, εξτρέμ εκείνης της φοβερής ομάδας που έγραψε ιστορία με τον Brian Clough στο τιμόνι της, αναλαμβάνει την αγαπημένη του Forest σ' ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ο άνθρωπος που δεν έμεινε ποτέ του σε ομάδα ως μάνατζερ λιγότερα από δύο χρόνια από το 2000 και μετά (ο μέσος όρος θητείας του πλησιάζει τα 3,5) και προπόνησε και τις δύο παιδικές του αγάπες, τη Sunderland και τη Celtic, ξεπερνά το φόβο του μη γίνει για τους Reds ό,τι ο Clough για την Εθνική Αγγλίας: ο καλύτερος μάνατζερ που δεν είχε ποτέ και είναι έτοιμος να καθίσει στην καρέκλα όπου τα τελευταία χρόνια δεν στεριώνει κανείς! Φέρνει μαζί του ένα ρεκόρ καριέρας με συνολικό ποσοστό νικών επί αγώνων πάνω από 50% (479/948), ανόδους, τίτλους και πολλές διακρίσεις, μα πάνω απ' όλα το πάθος να οδηγήσει τον σύλλογο που τον έκανε γνωστό σ' όλη την Ευρώπη εκεί που βρισκόταν εκείνη τη μέρα του 1981, όταν την άφησε μετά από δέκα χρόνια στο City Ground για να πάει στη Norwich.

O O'Neill, που έχει ανακηρυχθεί Ιππότης του Τάγματος της Βρετανικής  Αυτοκρατορίας (ΟΒΕ) για τη συνολική προσφορά του στο ποδόσφαιρο, έκανε μπαμ από μικρός ότι θα γινόταν προπονητής. Είχε πάντα καταπληκτική αίσθηση του αθλήματος και ήταν ταυτόχρονα από τους πιο μορφωμένους παίκτες της γενιάς του. Για να γίνει επαγγελματίας ποδοσφαιριστής εγκατέλειψε τις πανεπιστημιακές σπουδές του στην εγκληματολογία, χωρίς όμως να χάσει ποτέ το ενδιαφέρον του για τη συγκεκριμένη επιστήμη, με την οποία ασχολείται ακόμα ερασιτεχνικά. Ο Clough τού απευθυνόταν με διάφορα... κοσμητικά επίθετα που έδειχναν περιφρόνηση για το μορφωτικό του επίπεδο, αλλά κατά βάθος θαύμαζε αυτόν τον πανέξυπνο Βορειοϊρλανδό και δεν του κρατούσε κακία ακόμα κι όταν του αντιμιλούσε! Ναι, ο ήρεμος O'Neill το έκανε κι αυτό, κι ακόμα και ο δικτάτορας Clough εκτιμούσε το γεγονός ότι είχε το θάρρος της γνώμης του... Η σχέση των δυο τους ήταν πάντα περίεργη. Όταν ο Martin γνώριζε επιτυχίες ως μάνατζερ της Leicester, o Clough έσπευδε να δηλώσει: "Σιγά τ' αυγά. Ό,τι και να κάνεις καλά στο Leicester εκτός από το να πλέκεις πουλόβερ θεωρείται μεγάλη επιτυχία...". Τον εκτιμούσε πολύ όμως κατά βάθος!

Γεννημένος στο Kilrea της Βόρειας Ιρλανδίας, ο O'Neill πήγε στην Αγγλία για λογαριασμό της Forest το 1971, στην τρυφερή ηλικία των 19 ετών, έχοντας μάθει μπάλα στην τοπική Derry City και παίξει για λίγο και στη Distillery. Έμεινε δέκα χρόνια, κατακτώντας δύο Κύπελλα Πρωταθλητριών, ένα ευρωπαϊκό Super Cup, ένα πρωτάθλημα Αγγλίας και δύο League Cup και καταγράφοντας 371 συμμετοχές και 62 γκολ. Έπαιξε ακόμα κατά σειρά στη Norwich, στη Manchester City, ξανά στη Norwich και στη Notts County. Κατά το τέλος της καριέρας του έκανε δύο ακόμα μεταγραφές, στις Chesterfield και Fulham, αλλά χτυπημένος από τραυματισμούς δεν κατάφερε να παίξει παρά μόνο στις ρεζέρβες τους. Αποσύρθηκε από τα γήπεδα το 1985, έχοντας και 69 συμμετοχές (τις 36 ως παίκτης της Forest) στην Εθνική της Βόρειας Ιρλανδίας, με την οποία πέτυχε και 9 γκολ και αγωνίστηκε στα τελικά του Μουντιάλ της Ισπανίας το 1982.

Δύο χρόνια μετά την αποχώρησή του ξεκίνησε την προπονητική του καριέρα, αρχικά από τις ερασιτεχνικές Grantham Town και Shepshed Charterhouse και στη συνέχεια με τη Wycombe, στην οποία έμεινε από το 1990 ως το 1995 και κατόρθωσε να την ανεβάσει δύο φορές, από την Conference στη Division II, το αντίστοιχο δηλαδή της σημερινής League One. Έτσι κίνησε το ενδιαφέρον της παλιάς του γνώριμης Norwich, όπου όμως δεν τα πήγε καλά με τον πρόεδρο και έμεινε μόνο λίγους μήνες. Ακολούθησε η Leicester, την οποία ανέβασε στην Premier League και κατέκτησε μαζί της και το League Cup το 1997 και το 2000, εξασφαλίζοντας έτσι ισάριθμες συμμετοχές στο Κύπελλο UEFA. Το καλοκαίρι του 2000 διαδέχθηκε τον Kenny Dalglish στην τεχνική ηγεσία της Celtic, από όπου αποχώρησε αναγκαστικά το 2005 (για να συμπαρασταθεί στη σύζυγό του Geraldine που είχε καρκίνο, και τελικά τον νίκησε και ζει και βασιλεύει μέχρι σήμερα) έχοντας κατακτήσει τρία πρωταθλήματα Σκοτίας, τρία Κύπελλα και ένα League Cup και έχοντας δημιουργήσει το απόλυτο ρεκόρ σερί νικών στο πρωτάθλημα στη Βρετανία, που διαρκεί ακόμα (25). Το 2006 επανήλθε στους πάγκους ως μάνατζερ της Aston Villa, στην οποία έμεινε πέντε χρόνια οδηγώντας τη στην κορυφαία ως σήμερα θέση της στην Premiership (6η, για τρεις μάλιστα σερί σεζόν) και στην Ευρώπη και το Κύπελλο UEFA. Τότε γράφτηκε ότι "έπαιξε" το όνομά του και για την Εθνική Αγγλίας (2007), ο ίδιος όμως διέψευσε τις φήμες.

Από τους Villans έφυγε με βελούδινο διαζύγιο το 2010, και έναν χρόνο ανάπαυσης μετά ανέλαβε τη Sunderland, που τότε αγωνιζόταν στην Premiership. H πρώτη του σεζόν ήταν απόλυτα ικανοποιητική για τα δεδομένα της ομάδας (13η), αλλά η δεύτερη δεν πήγε καλά και οι Black Cats τον απέλυσαν (για μοναδική φορά στην καριέρα του) τον Μάρτιο του 2013. Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς προσελήφθη από την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Ιρλανδίας στη θέση του εκλέκτορα της Εθνικής, την οποία -παρά την απουσία εξαιρετικών παικτών στη μετά Robbie Keane εποχή- οδήγησε μέσω μπαράζ με τη Βοσνία στα τελικά του Euro 2016. Εκεί οι Ιρλανδοί προκρίθηκαν στους "16" ως μία από τις καλύτερες τρίτες ομάδες των ομίλων, αλλά στη συνέχεια αποκλείστηκαν χάνοντας 2-1 από τους οικοδεσπότες Γάλλους. Στα προκριματικά του Μουντιάλ του 2018 μπήκαν με ενθουσιασμό και έφτασαν στα πλέι-οφ, αλλά δεν ήταν γραφτό να προκριθούν ξανά, όπως θα δούμε παρακάτω.

Αξίζει να σημειωθεί πως στις περισσότερες ομάδες όπου πήγε (από τη Wycombe μέχρι και την Aston Villa), ο O'Neill είχε δεξί του χέρι τον κορυφαίο κατά πολλούς παίκτη της Forest όλων των εποχών, τον John Robertson, ο οποίος όμως έχει αποχωρήσει από το ποδόσφαιρο εδώ και χρόνια, και αν τον δούμε ξανά στο City Ground θα είναι μόνο για ηθική υποστήριξη στον παλιό του φίλο...

Γενικά, ο O'Neill είναι ένας προπονητής που έχει αφήσει έργο και έχει γνωρίσει διακρίσεις όπου κι αν έχει πάει. Ακόμα και στην ταπεινή (για την Premiership) Sunderland είχε στο ενεργητικό του σπουδαίες νίκες, επί ομάδων όπως η Manchester City και η Arsenal. Πέραν λοιπόν του συναισθηματικού παράγοντα, υπάρχουν και αντικειμενικοί λόγοι που έκαναν προφανώς τη διοίκηση να τον προτιμήσει από τους άλλους υποψηφίους της λίστας του Βαγγέλη Μαρινάκη, δηλαδή τον Slaviša Jokanović (ο οποίος κατά πληροφορίες ζήτησε πάνω κάτω το City Ground σε αποδοχές), τον Carlos Carvalhal και τον Paulo Sousa.

Αν κάνουμε λίγο το δικηγόρο του διαβόλου, θα σκεφτούμε ότι η πρόσληψη του O'Neill, θυμίζει κάτι από την εποχή του Fawaz Al-Hasawi. Γιατί; Μα επειδή επελέγη τη στιγμή που ο κόσμος μουρμουρίζει για την αποχώρηση του προηγούμενου προπονητή και χρειαζόταν ένα πρόσωπο γενικής αποδοχής. Ο Fawaz είχε χρησιμοποιήσει αυτό το κολπάκι με την επαναπρόσληψη του Billy Davies, όταν είχε απολύσει τον Sean O'Driscoll για να φέρει τον Alex McLeish που άντεξε μόνο σαράντα μέρες στον πάγκο μας. Αργότερα δε, είχε φέρει στην ομάδα τον Stuart Pearce (αγαπημένο παιδί του κόσμου, όπως άλλωστε και ο O'Neill), που όμως δεν "έπιασε". Λέγεται βέβαια πως ο κύριος λόγος για την επιλογή του O'Neill ήταν η άψογη συμπεριφορά του στις συνεντεύξεις, και μια ειλικρινής φλόγα που διέκριναν οι υπεύθυνοι για την τελική απόφαση στην επιθυμία του να πετύχει στο City Ground, ικανοποιώντας ταυτόχρονα το μεγαλύτερο απωθημένο, όπως είπαμε, της καθ' όλα επιτυχημένης προπονητικής του καριέρας. Όπως και να έχει, η πρόσληψή του έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τη συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου, αλλά και από επώνυμους, με πρώτους-πρώτους τους πάλαι ποτέ συμπαίκτες του Peter Shilton και Kenny Burns ("η Forest πήρε μάνατζερ διεθνούς κλάσης", έγραψε ο δεύτερος στη στήλη του στη Nottingham Post) και τον παίκτη του στη Leicester και μεγάλη μορφή της Forest τη δεκαετία του '90 Stan Collymore, ο οποίος δήλωσε ευθαρσώς: "Είναι ο καλύτερος προπονητής που είχα ποτέ μου".

Βέβαια από τότε που ο Collymore σταμάτησε πρόωρα τη μπάλα, νικημένος όχι από το χρόνο αλλά από τους δικούς του δαίμονες, έχουν περάσει σχεδόν είκοσι χρόνια. Δεν λείπουν οι επιφυλακτικές ως απαισιόδοξες φωνές, που υποστηρίζουν ότι το ποδόσφαιρο έχει ξεπεράσει πια τις προπονητικές ικανότητες του O'Neill, και σίγουρα δεν μετράει στα υπέρ του το γεγονός ότι από το 2013 και έπειτα ήταν ομοσπονδιακός τεχνικός της Ιρλανδίας και του έχει λείψει για πολύ καιρό η καθημερινή τριβή με τους παίκτες και την προπόνηση. Η δε αποχώρησή του από τον πάγκο του Έιρε ήταν μάλλον άδοξη, με τους Ιρλανδούς να αποκλείονται στα μπαράζ για τη συμμετοχή στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ρωσίας, με συντριβή στην έδρα τους 5-1 από τη Δανία μετά από ένα πολύ ελπιδοφόρο 0-0 στην Κοπεγχάγη... Η κατρακύλα συνεχίστηκε και στο Nations League, με την Ιρλανδία να σκοράρει μόνο μία φορά στον όμιλο και να υποβιβάζεται στην τρίτη κατηγορία και τον O'Neill να παραιτείται στις 21 του περασμένου Νοέμβρη. Ήταν ένα καθόλου ταιριαστό κύκνειο άσμα... Μετά τα μπαράζ είχε αποσυρθεί από την Εθνική και ο μόνος αξιόπιστος επιθετικός του, ο -παίκτης του στη Forest πλέον- Daryl Murphy (τον οποίο, παρεμπιπτόντως, ο νυν ομοσπονδιακός Mick McCarthy "ψήνει" να πάρει πίσω την απόφασή του και να επιστρέψει!).

Ένα είναι το βέβαιο: ότι ο O'Neill, που υπέγραψε συμβόλαιο του οποίου η διάρκεια δεν ανακοινώθηκε (απορίας άξιο γιατί) και σήμερα συναντά για πρώτη φορά τους νέους παίκτες του, είναι τόσο συμπαθής στις τάξεις των φίλων της ομάδας, που δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος που δεν θα πανηγυρίσει αν πετύχει. Ξεκινάει με τις ευχές όλων μας. Ας ελπίσουμε και με αρκετή υπομονή από την πλευρά των διοικούντων...

Όσο για τον Roy Keane, συνοδοιπόρο του Martin στην Εθνική Ιρλανδίας και επίσης παλιά δόξα της Forest πριν τον αρπάξει ο Alex Ferguson για τη Manchester United όπου μεγαλούργησε ως παίκτης, αλλά και επίσης με μία άνοδο από την Championship στην Premiership στο βιογραφικό του ως μάνατζερ της Sunderland, βάζω στοίχημα πως όταν μάθαμε πως γίνονται προσπάθειες από τον σύλλογο να τον ακολουθήσει και στους Reds, κάναμε όλοι την ίδια σκέψη: "Θα ρίχνει και καμιά σφαλιάρα στα αποδυτήρια όποτε χρειάζεται..."

* Οι φωτογραφίες είναι από την ιστοσελίδα "The Celtic Star" και από την ιστοσελίδα της εφημερίδας Nottingham Post.